วันจันทร์ที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2560

ตอนที่3  การเล่นหมากเก็บ


                เมื่อโรงเรียนเริ่มเปิดเรียนเป็นวันแรก  ของเล่นที่น้องนัทจะขอกับปู่หมู่ก็ต้องหยุดไว้ก่อน  น้องนัทโดนย่าปลุกให้ตื่นตั้งแต่เช้าน้องนัทขยี้ตาแล้วบอกกับย่าว่า  “นัทไม่ไปไม่ได้หรอครับย่า”  ย่าก็บอกว่า  “แล้วไม่อยากเจอเพื่อนๆหรอ”  พอน้องนัทได้ยินคำที่ย่าพูดก็ลืมตาขึ้นวิ่งไปหยิบผ้าขนหนูไปอาบน้ำแต่งตัวไปโรงเรียนอย่างรวดเร็ว น้องนัท  น้องนุ่น และน้องแนน  ได้เจอกันกันเป็นครั้งแรกพร้อมกับการละเล่นของเด็กๆในตอนนี้ การละเล่นนี้  การละเล่นนี้ส่วนมากจะเล่นเฉพาะในกลุ่มของผู้หญิง  เรียกว่า  การเล่นหมากเก็บ
                การเล่นหมากเก็บเป็นการละเล่นที่เรียบง่ายไม่ต้องเสียเงินในการซื้อของเล่นเหมือนคนในเมืองที่จะต้องไปซื้อของเล่นมา และในบางคนอาจจะไปเข้าร้านเกมเพื่อเล่นเกมในอินเตอร์เน็ต  จะต้องเสียเงินจ่ายค่าเน็ตหรือเล่นเกมในโทรศัพท์จะต้องเสียเงินจ่ายค่าโทรศัพท์  ค่าสายชาร์ด  ค่าไฟ  และค่าเติมเงินใส่โทรศัพท์กว่าที่จะได้เล่นไม่เหมือนการเล่นหมากเก็บที่เป็นภูมิปัญญาของชาวบ้านที่หาเล่นง่ายๆ  น้องนุ่นพูดว่า  “การเล่นมากเก็บถึงจะเป็นการละละของชาวบ้านแต่ก็ทำให้เรามีความสุขนะ  ใครจะเล่นกับนุ่นบ้าง”  นัทกับแนนตอบทันทีว่า  “เล่น  แต่เล่นไม่เป็น”  เดี๋ยวนุ่นสอนเอง เขาใช้แค่ก้อนหินหรือก้อนกรวดเท่านั้นและก็เล่นกันตั้งแต่ 2 4 คน   
                การเล่นหมากเก็บใช้ก้อนหินหรือก้อนกรวดที่มีลักษณะกลมๆ 5 ก้อน เสี่ยงทายว่าใครจะเล่นก่อน โดยวิธีขึ้นร้าน คือ ถือหมากทั้งห้าเม็ดไว้แล้วโยนพลิกหงายหลังมือรับ แล้วพลิกมือกลับรับอีกที ใครเหลือหินอยู่ในหินอยู่ในมือมากที่สุดคนนั้นเล่นก่อน มีทั้งหมด 5 หมาก
                หมากที่ 1 ทอดหมากให้ห่างๆ กัน เลือกลูกนำไว้ 1 เม็ด ควรใช้เม็ดกรวดที่ห่างที่สุด โยนเม็ดนำขึ้นแล้วเก็บทีละเม็ดพร้อมกับรับลูกนำที่หล่นลงมาให้ได้ ถ้ารับไม่ได้ถือว่า "ตาย" ขณะที่หยิบเม็ดที่ทอดนั้น ถ้ามือไปถูกเม็ดอื่นถือว่า ตาย
                หมากที่ 2 เก็บทีละ 2 เม็ด
                หมากที่ 3 เก็บทีละ 3 เม็ด
                หมากที่ 4 ใช้โปะ ไม่ทอด คือ ถือหมากทั้งหมดไว้ในมือ โยนลูกนำขึ้นแล้วโปะเม็ดที่เหลือลงพื้นแล้วรวมทั้งหมดที่ถือไว้
                การเล่นหมากเก็บถึงจะมีแค่ก้อนหินหรือก้อนกรวดแต่ก็สามารถเล่นได้หลายแบบนะ เดี๋ยวนุ่นจะบอกการเล่นหมากเก็บแบบที่สองกันว่าจะสนุกเหมือนแบบที่หนึ่งหรือเปล่า
                หมากเก็บแบบที่สอง  "ขึ้นร้าน" ได้กี่เม็ดเป็นแต้มของคนนั้น ถ้าขึ้นร้านเม็ดหล่นหมด ใช้หลังมือรับไม่ได้ ถือว่า "ตาย" ไม่ได้แต้ม คนอื่นเล่นต่อไป ถ้าใครตายหมากไหนก็เริ่มต้นหมากนั้น ส่วนมากกำหนดแต้ม 50-100 แต้ม เมื่อแต้มใกล้จะครบ เวลาขึ้นร้านต้องคอยระวังไม่ให้เกินแต้มที่กำหนด ถ้าเกินไปเท่าไร หมายถึงว่าต้องเริ่มต้นใหม่โดยได้แต้มที่เกินไปนั้น วิธีเล่นหมากเก็บนี้มีพลิกแพลงหลายอย่าง เช่น โยนลูกนำขึ้นเก็บทีละเม็ด เมื่อเก็บได้เม็ดหนึ่งก็โยนขึ้นพร้อมกับลูกนำ 2 - 3 - 4 เม็ด ตามลำดับ หมาก 2 - 3 -4 ก็เล่นเหมือนกัน  โยนขึ้นทั้งหมด   เรียกว่า "หมากพวง"
                แนน : “โฮ๋! นุ่น มันเล่นได้หลายอย่างจัง  ดีจังเลย”
                นัท : “แล้วมันสามารถทำอะไรได้อีกล่ะนุ่น”
                นุ่น : “มันมีประโยชน์อีกนะ”
                นัท : “มันมีประโยชน์อย่างไรหรอ”
                นุ่น : “เป็นการใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์  ฝึกสมาธิ เกิดไหวพริบในการแก้ปัญหา  ฝีกน้ำใจเป็นนักกีฬา โดยปราศจากการพนันอันเป็นอบายมุข  และเป็นการปลูกฝังความรักความสามัคคีในหมู่เด็กอย่างเราด้วยนะ
                นัท  แนน  “โอ้โฮ๋! อัศจรรย์จริงๆเลยนุ่น  แค่ก้อนหินสามารถทำให้เราได้เล่นสนุกกันและมีความสุขได้ขนาดนี้”
                นุ่น : “ใช่แล้ว!  แค่ก้อนหินก็ประโยชน์ได้”
                นัท : “ใช่แล้ว!  อย่างที่ปู่เคยบอกว่า  การละเล่นที่เป็นภูมิปัญญาชาวบ้านสามารถทำได้ง่ายๆโดยที่เราไม่ต้องเสียเงิน”
                แนน : “งั้น เรามาเล่นต่อกันเถอะ”
                นัท  นุ่น “ได้เลย”


                                                                                                                                      อุไร  ลักขณา

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น